วิทยาศาสตร์
การพูดเรื่องยากๆ เป็นภาษาอังกฤษ
บทเรียนนี้เรียกว่าจิตวิทยาการสอน ความรู้สึก ความต้องการ และความขัดแย้งก็เป็นภาษาอังกฤษเช่นกัน และผู้เรียนทุกวัยสามารถฝึกฝนสิ่งเหล่านี้ผ่านเกมก่อนที่ชีวิตจริงจะเรียกร้องให้ต้องพูดประโยคเหล่านั้นออกมา
สองแนวคิด
ผู้เรียนที่รู้สึกไม่ปลอดภัยจะไม่กล้าเสี่ยงพูด ความวิตกกังวลในการเรียนภาษาต่างประเทศมีอยู่จริงและสามารถวัดผลได้ (Horwitz, Horwitz & Cope, 1986); วิธีที่มันขัดขวางการเรียนรู้เรียกว่าตัวกรองทางอารมณ์ (Krashen, 1982) เกมที่เล่นโดยลำพัง ซึ่งการตอบผิดไม่ต้องแลกมาด้วยความอับอายต่อหน้าผู้อื่น จะช่วยลดความเสี่ยงนั้นลงได้ เปิดให้ใช้งานแล้ว
ประการที่สอง: การพูดคุยเรื่องยากๆ เป็นสิ่งที่เรียนรู้ได้ ข้อความขึ้นต้นด้วยฉัน (I-messages) และการฟังอย่างตั้งใจของ Thomas Gordon รวมถึงการสื่อสารแบบไม่ใช้ความรุนแรงหรือการสื่อสารสันติ (Nonviolent Communication) ของ Marshall Rosenberg มอบรูปแบบย่อสำหรับการพูดเรื่องยากๆ โดยไม่ต้องกล่าวโทษใคร การนำความรู้สึกมาเรียบเรียงเป็นคำพูดช่วยให้จิตใจสงบลงได้ในตัว (Lieberman et al., 2007); เมื่อใช้เป็นภาษาที่สองจึงเท่ากับการได้ฝึกฝนถึงสองต่อ
สิ่งเหล่านี้คือเกมฝึกภาษา ไม่ใช่การบำบัดรักษา
ข้อความขึ้นต้นด้วยฉัน (I-messages)
“คุณไม่เคยฟังฉันเลย!” คือการกล่าวโทษอีกฝ่ายหนึ่ง ข้อความขึ้นต้นด้วยฉันจะพูดในมุมมองของผู้พูด: “ฉันรู้สึกหงุดหงิดเวลาที่ถูกขัดจังหวะ เพราะมันทำให้ฉันลืมความคิดที่กำลังจะพูด” สูตรสำเร็จนี้ — I feel … when … because … — สั้นพอที่ผู้เรียนจะนำไปใช้เป็นภาษาอังกฤษได้ Gordon ยังได้ระบุถึงคำตอบที่ทำให้การสนทนาต้องปิดตาย ได้แก่ การออกคำสั่ง การเตือน การสั่งสอน และ “ไม่ต้องห่วง ทุกอย่างจะเรียบร้อยดี”
การสื่อสารสันติ (Nonviolent Communication)
สี่ขั้นตอน: สิ่งที่ฉันสังเกตเห็น สิ่งที่ฉันรู้สึก สิ่งที่ฉันต้องการ และสิ่งที่ฉันร้องขอ ความรู้สึกที่แท้จริง เช่น เศร้า เป็นกังวล โล่งใจ แตกต่างจากคำพูดที่แฝงการตัดสินผู้อื่น เช่น “ถูกทรยศ” “ถูกเมินเฉย” “ถูกใช้ประโยชน์” สิ่งเหล่านี้เรียกว่าความรู้สึกเทียม
สิ่งที่ผู้เรียนจะได้ฝึกฝน
ผู้เรียนจำเป็นต้องใช้คำศัพท์เหล่านี้กับเพื่อน ที่บ้าน และบนโลกออนไลน์ แต่หนังสือเรียนกลับแทบไม่ค่อยมีเนื้อหาเหล่านี้ ในเกม ผู้เรียนจะได้รับทั้งคำศัพท์และทักษะไปพร้อมๆ กัน:
- การพูดถึงสิ่งที่เกิดขึ้นและความรู้สึก — ด้วยข้อความขึ้นต้นด้วยฉัน โดยปราศจากการกล่าวโทษ
- การขอร้อง ไม่ใช่การเรียกร้อง — ระบุสิ่งที่ต้องการ และแยกแยะระหว่างคำขอร้องกับแรงกดดัน
- การฟังก่อน — ตอบสนองต่อความรู้สึกของอีกฝ่ายแทนที่จะรีบให้คำแนะนำ
- การเลือกน้ำเสียง — คำพูดชุดเดียวกันสามารถสื่อออกมาได้ทั้งความห่วงใย ความเป็นกลาง หรือความก้าวร้าว
สิบสองเกม เปิดให้ใช้งานแล้ว
เกมทั้งสิบสองเกมอยู่ในหมวดหมู่เกม เราขอแนะนำให้เริ่มเล่นตั้งแต่ระดับ B1 เป็นต้นไป แต่ละเกมจะฝึกฝนหนึ่งทักษะ
- I-Message Cloze — เติมคำในช่องว่างให้สมบูรณ์ ทั้งความรู้สึก พฤติกรรม และเหตุผล
- Conflict Reframe — เปลี่ยนข้อความกล่าวโทษที่ขึ้นต้นด้วยคุณให้กลายเป็นข้อความขึ้นต้นด้วยฉัน
- Emotion Labeling — อ่านสถานการณ์และเลือกคำศัพท์ที่สื่อถึงความรู้สึกนั้นได้อย่างแม่นยำ
- Intonation Choice — ฟังและตัดสินว่าประโยคดังกล่าวฟังดูห่วงใย เป็นกลาง หรือก้าวร้าว
- Assertive Response — เลือกคำตอบที่แสดงความมั่นใจและหนักแน่นแทนที่จะเป็นแบบยอมจำนนหรือก้าวร้าว
- Emotion Ladder — เรียงลำดับคำศัพท์บอกความรู้สึกจากระดับน้อยไปหามาก
- Need Detective — ค้นหาความต้องการที่ซ่อนอยู่เบื้องหลังความรู้สึก
- Escalation Meter — หาจุดที่บทสนทนากลายเป็นปัญหา และวลีที่เป็นต้นเหตุ
- Active Listening — เลือกคำตอบที่สะท้อนความรู้สึกออกมาแทนที่จะเป็นการให้คำแนะนำ
- Cultural Bridge — รับมือกับความแตกต่างในด้านความตรงไปตรงมาและความสุภาพระหว่างวัฒนธรรม
- Pseudo-Feeling Filter — คัดแยกความรู้สึกที่แท้จริงออกจากความรู้สึกเทียม
- Request vs Demand — แยกแยะระหว่างคำขอร้องที่แท้จริงกับคำเรียกร้องที่ปลอมตัวมา
แหล่งอ้างอิง
- Gordon, T. (1970). Parent effectiveness training. Wyden.
- Gordon, T. (1974). T.E.T.: Teacher effectiveness training. Wyden.
- Horwitz, E. K., Horwitz, M. B., & Cope, J. (1986). Foreign language classroom anxiety. The Modern Language Journal, 70(2), 125–132.
- Krashen, S. (1982). Principles and practice in second language acquisition. Pergamon.
- Lieberman, M. D., Eisenberger, N. I., Crockett, M. J., Tom, S. M., Pfeifer, J. H., & Way, B. M. (2007). Putting feelings into words: Affect labeling disrupts amygdala activity. Psychological Science, 18(5), 421–428.
- Rosenberg, M. B. (2003). Nonviolent communication: A language of life (2nd ed.). PuddleDancer Press.