Makaleler
Kendi dilbilgisi kurallarımızı neden ölçüyoruz
Sitemizde A1 seviyesindeki tanımlıklardan (articles) C2 seviyesindeki devrik yapılara (inversion) ve bölünmüş cümlelere (clefts) kadar uzanan bir İngilizce dilbilgisi kuralları haritası var. Her kuralın arkasında ise öğrencilerin gerçekten yaptığı hataları tanıması beklenen otomatik bir denetim mekanizması çalışıyor. Zor olan böyle bir denetim yazmak değil; zor olan, bunun işe yarayıp yaramadığını bilmek.
Sessizlik iki anlama gelebilir
Bu denetimlerden birinin bir ay boyunca hiçbir şey bulamadığını varsayalım. Bunun iki olası nedeni vardır ve dışarıdan bakıldığında ikisi de birbirinin aynısı gibi görünür.
Birincisi, gördüğümüz metinlerde öğrencilerin bu hatayı gerçekten yapmıyor olmasıdır. Bazı kurallar nadirdir; öğretildikleri seviyede bu kurallarda hata yapma fırsatı neredeyse hiç doğmaz.
İkincisi ise denetimin, hata kaç kez yapılırsa yapılsın onu asla tanıyamayacak şekilde yazılmış olmasıdır.
İkisi de aynı sayıyı verir: sıfır. Hem "bulunacak bir şey yok" hem de "bulamıyor" anlamına gelebilen bir sıfır, bir ölçüm değil, ölçümün yokluğudur. Kendi sistemimiz hakkında vardığımız yanlış sonuçların çoğu buradan kaynaklandı.
Benimsediğimiz kural
"Bu kuralın çalışmasını engelleyen nedir" biçimindeki her sorunun en az iki olası sonucu vardır ve kendi ölçümüne dayanmayan hiçbir yanıt kabul edilmez.
Uygulamada bu, sessiz kalan her kural için iki şeyden birinin ortaya konması gerektiği anlamına gelir: Ya öğrenci yazılarında hatanın gerçekten yapıldığı ve onarım sonrasında denetimin artık tanıyabildiği gerçek örnekler. Ya da bu tür örneklerin neden orada bulunmadığını açıklayan, bir sayıyla ve bir insanın tek tek okuduğu örneklemle desteklenen ölçülmüş bir gerekçe.
Asıl işi yapan, o cümlenin ikinci yarısıdır. Tek başına bir sayıya inanılma eğilimi vardır; bir insanın okuduğu beş cümlenin yanındaki sayı ise anlaşılma eğilimindedir. Örneklemi okumak, raporlamak üzere olduğumuz sayıyı defalarca tersine çevirdi ve bu vakaların her birinde hata makinede değil, bizdeydi.
İşe yarayan neydi
Atölyeyi üründen ayırmak. Aday denetimler, canlı üründeki hiçbir şeyin onları okumadığı bir yerde durur. Siteyi kullanan hiç kimse etkilenmeden ölçülebilir, bozulabilir ve tekrar ölçülebilirler. Bir denetim ürüne yalnızca bu serinin beşinci yazısında anlatılan, kendi kontrol noktaları olan ayrı bir adımdan geçerek ulaşır.
Bu sıradan bir mühendislik temizliği gibi görünür ve öyledir de. Burada önemli olmasının nedeni, ölçüm tezgahını canlı sistem üzerinde çalıştırmanın cazip gelmesidir; çünkü bütün veri canlı sistemdedir. Bu cazibenin bedeli ise her deneyin bir sürüme dönüşmesi ve bir sürümün bir deney kadar ucuza geri alınamamasıdır.
Hala açık olan konular
Durumumuzun dürüst özeti şudur: Tek bir kural için bile tam paydayı, yani o seviyedeki öğrencilerin yazılarında o hatanın yapılabileceği kaç durum olduğunu henüz bilmiyoruz. Denetimlerimizi hiç görmemiş bir kişi tarafından körleme olarak işaretlenmiş bir örnekleme karşı duyarlılık (recall) henüz kimse tarafından ölçülmedi. Bu, gizlediğimiz bir eksiklik değil, adını koyduğumuz bir borçtur ve serinin üçüncü ile yedinci yazıları bu konuya geri dönecektir.
Serinin geri kalanı bir döküm niteliğindedir: Kendi ölçüm araçlarımızın bizi nasıl yanılttığı, dürüst bir paydanın neye mal olduğu, yüzeysel biçimin neye karar verip neye veremeyeceği ve hangi alışkanlıklarımızın sürdürmeye değer çıktığı.
Tüm yazılar
Her kural için ücretsiz alıştırma
Sitedeki her dil bilgisi kuralının bir alıştırma aracı vardır. Ücretsizdir ve kayıt gerektirmez.